Capendo openen

Energie

De slimme meter: wat hij doet, de P1-poort en je verbruik zien

25 oktober 2026

Een slimme meter meet hoeveel stroom en gas je verbruikt en teruglevert. Hij stuurt je meterstanden elke dag automatisch naar je netbeheerder. Sinds 1 januari 2026 is een slimme of digitale meter verplicht; je kiest zelf welke. Een slimme meter kost niets extra: het meettarief is gelijk, in 2026 hooguit € 46,11 per jaar voor stroom. Zelf bespaart hij geen energie. Wie met een energieverbruiksmanager actief op het verbruik let, bespaart volgens Milieu Centraal ongeveer 2 procent stroom en 7 procent gas. Bij gemiddeld gebruik is dat ongeveer € 110 per jaar.

Wat een slimme meter meet en doorgeeft

Volgens de Energiewet heb je een meter met vier telwerken nodig, schrijft Stedin. Hij houdt verbruik en teruglevering apart bij, en dag en nacht ook. De slimme meter registreert elk kwartier de stroomstanden. Hij stuurt 1 keer per dag je meterstanden naar de netbeheerder. Doe je niets, dan krijgt je leverancier de standen per maand.

Met die standen maakt de leverancier gratis een maandoverzicht. Volgens de ACM staat daarin je verbruik, een vergelijking met vorige jaren en met vergelijkbare huishoudens, en wat het ongeveer gaat kosten.

Een digitale meter meet hetzelfde, maar heeft geen communicatiemodule. Het verschil:

Slimme meterDigitale meter
Verbruik en teruglevering apartJaJa
Meterstanden doorgevenElke dag automatischZelf, elk jaar
Maandoverzicht van de leverancierJa, gratisNee
Dynamisch contractKanKan niet
Diensten om energie te besparen, zoals appsKanKan niet

Het meettarief is voor beide gelijk. In 2026 is het hooguit € 46,11 per jaar voor stroom en € 33,73 voor een gewone gasmeter, met btw. Meer over de vaste kosten op je rekening staat in je energierekening uitgelegd.

Verplicht, weigeren of uitzetten

Sinds 1 januari 2026 worden de laatste analoge meters vervangen. Een analoge meter kan levering en teruglevering niet apart bijhouden. Daarom moet hij weg, ook als je geen zonnepanelen hebt. Heb je nog een analoge meter, dan krijg je in 2026 een brief van je netbeheerder.

De vervanging zelf mag je niet weigeren, schrijft de ACM. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) houdt toezicht. Wie niet meewerkt, kan een boete of een last onder dwangsom krijgen. De slimme meter weigeren mag wel: dan laat je een digitale meter plaatsen. Ben je aangesloten op een warmtenet, dan moet je volgens de ACM een slimme meter nemen.

Wil je niet dat je slimme meter wordt uitgelezen? Dan vraag je de netbeheerder de communicatiefunctie uit te zetten. Dat heet ook administratief uitzetten. Het gevolg:

  • je geeft zelf je meterstanden door, elk jaar, bij verhuizen en bij overstappen;
  • je krijgt geen maandoverzicht meer;
  • een dynamisch contract kan niet meer.

Bij Stedin regel je dit kosteloos in Mijn Stedin. Bij Liander kan het na de installatie of via de monteur, en controleer je het in Mijn Liander. Bij Enexis zet je het uitlezen weer aan in Mijn Meterkast. Weer aanzetten kan bij Stedin altijd kosteloos. Milieu Centraal waarschuwt dat een netbeheerder daar kosten voor kan rekenen.

Het plaatsen zit in de netkosten op je energierekening. Wil je eerder een meter dan je netbeheerder plant, dan betaal je zelf. Stedin rekent daarvoor € 64,44 met btw. Bij Liander betaal je ook zelf als je na de brief niet op tijd een afspraak maakt.

Wie je gegevens ziet en hoe vaak

Netbeheerder en leverancier zien niet wat je per apparaat verbruikt, schrijft de Rijksoverheid. Zonder je toestemming mogen ze de standen alleen uitlezen:

  • 1 keer per jaar voor de jaarrekening;
  • 12 keer per jaar voor de maandoverzichten;
  • als je overstapt naar een andere leverancier;
  • als je verhuist;
  • als het nodig is voor beheer of onderhoud van het net.

Alleen met je toestemming geeft de netbeheerder standen per dag, per uur of per kwartier door, schrijft de ACM. Ook aan anderen geven ze je gegevens alleen met je toestemming.

De meter zelf bewaart de dagstanden hooguit 40 dagen. Netbeheerders moeten de dagstanden 24 maanden bewaren, schrijft Stedin. Sinds 1 mei 2026 gebruiken netbeheerders ook de kwartierstanden om energie eerlijk toe te wijzen aan marktpartijen. Het gaat om meters die ze op afstand mogen en kunnen uitlezen. Volgens Liander worden die direct samengevoegd en zijn ze niet tot jou te herleiden. Ze worden hooguit 10 dagen bewaard. Je instellingen blijven gelijk. De ACM en de Autoriteit Persoonsgegevens houden toezicht.

De P1-poort en een energieverbruiksmanager

De P1-poort is een aansluiting op de slimme meter. Daarop sluit je met een kabel een apparaat aan dat je verbruik realtime toont, op een schermpje of in een app. Volgens Enexis maakt zo'n apparaat geen verbinding met de systemen van de netbeheerder of de leverancier.

Een P4-systeem is een app of website die je meter 1 keer per dag op afstand uitleest. Je ziet je verbruik dan ongeveer een dag later.

P1-systeemP4-systeem
HoeApparaat met een kabel aan de meterApp of website, uitgelezen op afstand
Wanneer je verbruik zietRealtimeOngeveer een dag later
KostenMeestal een keer kopenVaak een abonnement, soms gratis

Elk type gebruikt gegevens over je verbruik. Dat mag in principe alleen met je toestemming, schrijft Milieu Centraal. Een energiemonitor kun je meefinancieren met de Energiebespaarlening van het Warmtefonds.

Wat inzicht in je verbruik oplevert

Een slimme meter bespaart zelf niets. Wie er actief mee bezig is, bespaart volgens Milieu Centraal ongeveer 2 procent stroom en 7 procent gas. Bij gemiddeld gebruik is dat zo'n € 110 per jaar.

Milieu Centraal schrijft dat een schermpje in de woonkamer meestal meer oplevert dan een app. Met een energiemetertje tussen stopcontact en apparaat zie je wat bijvoorbeeld een wasbeurt kost. Zo'n metertje kost volgens Milieu Centraal een tientje tot enkele tientallen euro's. Welke gewoontes het meest opleveren, staat in energie besparen zonder te investeren. Wat normaal is voor jouw huishouden, lees je in wat is een normaal energieverbruik.

Terugleveren en een dynamisch contract

Vanaf 2026 heb je een slimme of digitale meter nodig om terug te leveren, schrijft de ACM. De meter houdt verbruik en teruglevering apart bij. Panelen meld je aan via Energieleveren.nl. Wat er op 1 januari 2027 verandert, staat in salderen stopt op 1 januari 2027 en terugleverkosten.

Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs per uur of kwartier. Netbeheer Nederland schrijft dat je daarvoor een slimme meter nodig hebt. Met een digitale meter of een uitgezette slimme meter kan het dus niet. In december 2025 had 7 procent van de huishoudens een dynamisch contract, volgens Milieu Centraal. Of het bij je past, lees je in dynamisch, vast of variabel.

Wat de stappen voor een bepaald huis opleveren, met de subsidie die daar past, staat per adres in Capendo. Wat zonnepanelen op je dak doen, staat bij zonnepanelen.

Vragen

Is een slimme meter verplicht?

Nee. Sinds 1 januari 2026 is een slimme of digitale meter verplicht, en je kiest zelf welke. De vervanging van een oude analoge meter mag je niet weigeren. De RDI kan dan een boete of last onder dwangsom opleggen. Bij een warmtenet moet het volgens de ACM een slimme meter zijn.

Kan ik de slimme meter laten uitzetten?

Ja. Je vraagt de netbeheerder de communicatiefunctie uit te zetten. Je geeft dan zelf je meterstanden door, elk jaar, bij verhuizen en bij overstappen. Je krijgt geen maandoverzicht meer en een dynamisch contract kan niet.

Wat kost een slimme meter?

Het plaatsen zit in de netkosten. Het meettarief is gelijk aan dat van een gewone meter: in 2026 hooguit € 46,11 per jaar voor stroom en € 33,73 voor gas, met btw. Wil je eerder een meter dan gepland, dan betaal je zelf; Stedin rekent € 64,44.

Hoe vaak wordt de slimme meter uitgelezen?

De meter stuurt 1 keer per dag je standen naar de netbeheerder. Zonder toestemming mogen de standen alleen worden gebruikt voor de jaarrekening, 12 maandoverzichten, overstappen, verhuizen en beheer van het net. Standen per dag, uur of kwartier gaan alleen met je toestemming naar de leverancier of een andere partij.

Wat is de P1-poort van de slimme meter?

Een aansluiting op de meter waarop je met een kabel een energieverbruiksmanager aansluit. Die toont je verbruik realtime op een schermpje of in een app. Volgens Milieu Centraal koop je zo'n apparaat meestal een keer.

Heb je een slimme meter nodig voor een dynamisch contract?

Ja. Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs per uur of kwartier. Volgens Netbeheer Nederland is daarvoor een slimme meter nodig die de standen doorgeeft. Met een digitale meter kan het niet.

Bronnen

Per maatregel

Lees ook

Wat betekent dit voor je huis?

Per adres: wat je bespaart, welke subsidie past en wie het doet.

Check je offerteWat er op de offerte moet staan