Capendo openen

Energie

Dynamisch, vast of variabel energiecontract: wat past bij je huis?

25 oktober 2026

Bij een dynamisch energiecontract betaal je voor stroom de marktprijs per uur of kwartier. Voor gas betaal je de prijs van die dag. Daar komt vaak een inkoopvergoeding van 1 tot 2 cent bij. Bij een vast contract staat de prijs 1, 2 of 3 jaar vast. Bij een variabel contract past de leverancier de prijs per maand, kwartaal of half jaar aan. Het CBS-gemiddelde voor dynamisch lag in 2025 lager: 13,9 cent per kWh tegen 15,2 cent voor vast en variabel, met btw. Van januari tot en met september 2026 was het omgekeerd: 15,1 tegen 14,4 cent. Of het voor je huis past, hangt af van wanneer je stroom gebruikt. Volgens Milieu Centraal kan dynamisch helpen als je weet wat je verbruikt en dat makkelijk aanpast. Met zonnepanelen is het meestal niet handig.

Drie soorten contracten

VastVariabelDynamisch
Prijs per kWh en m3Staat vast voor 1, 2 of 3 jaarVerandert per half jaar, kwartaal of maandStroom per uur of kwartier, gas per dag
Wanneer je de prijs kentBij het afsluitenMinstens 1 maand vooraf1 dag vooraf
OpzegvergoedingMogelijk, als je eerder stoptNooitNooit
Aandeel huishoudens (juli 2026)55%37%8%

Bij alle drie kunnen de energiebelasting en de netbeheerkosten tussendoor veranderen. Hoe je rekening is opgebouwd, staat in je energierekening uitgelegd.

Elke leverancier moet ook 2 modelcontracten aanbieden: een vast en een variabel. De voorwaarden zijn dan bij elke leverancier gelijk. Volgens Milieu Centraal is het modelcontract meestal niet het goedkoopste.

Hoe een dynamisch contract werkt

De stroomprijs komt van de day-ahead-markt. Sinds 1 oktober 2025 wordt die prijs per kwartier vastgesteld, daarvoor per uur. Je leverancier rekent per uur of per kwartier, afhankelijk van je contract. De prijzen voor morgen staan een dag vooraf in een app of op de website. Verder vooruit zijn ze niet te voorspellen, schrijft de ACM.

Op de marktprijs en de inkoopvergoeding komen energiebelasting en 21 procent btw, net als bij elk ander contract. Bij vast en variabel zit de inkoopvergoeding al in de prijs. Milieu Centraal wijst erop dat een kaal tarief goedkoper lijkt dan het is. Vergelijk daarom de prijs met belasting en btw erbij.

Voor een dynamisch contract heb je een slimme meter nodig. De Energiewet geldt sinds 1 januari 2026. Volgens die wet moet een leverancier met meer dan 200.000 afnemers op verzoek een dynamisch contract aanbieden. Hij moet je vooraf informeren over de mogelijkheden, kosten en risico's. Meer over de meter staat in de slimme meter.

Is dynamisch goedkoper?

Soms wel, soms niet. CBS houdt de gemiddelde leveringsprijs per kWh bij, met btw:

PeriodeDynamischVast en variabel
2025, jaargemiddelde€ 0,139€ 0,152
April 2026€ 0,122€ 0,138
September 2026€ 0,206€ 0,149
Januari tot en met september 2026ongeveer € 0,151ongeveer € 0,144

Het gemiddelde over 2026 is eigen rekenwerk op de maandcijfers van CBS. De vaste leveringskosten waren bij dynamisch lager. In 2025 was dat gemiddeld € 80 per jaar, bij vast en variabel € 108.

Let op wat het CBS-cijfer betekent. Het is een gewoon gemiddelde van alle prijzen op de day-ahead-markt, plus de inkoopvergoeding. Wat jij betaalt, hangt af van wanneer je stroom gebruikt. Wie vooral stroom gebruikt op uren met een hoge prijs, betaalt meer dan dat gemiddelde. Het cijfer voor vast en variabel is een gemiddelde over nieuwe en bestaande contracten.

Bij een dynamisch contract ligt het prijsrisico meer bij jou dan bij de leverancier. Leveranciers moeten uitleggen dat de rekening in de winter hoger is dan in de zomer. Dat spraken ze in 2021 af met de ACM.

Negatieve stroomprijzen

Soms zakt de marktprijs van stroom onder nul. In 2025 gebeurde dat ongeveer 581 uur, van januari tot en met september 2026 ongeveer 393 uur. Ongeveer 90 procent van die uren viel tussen 10.00 en 17.00 uur. Dit is eigen optelling op het overzicht van RVO.

Wat het voor je rekening betekent:

  • Stroom afnemen. Over elke kWh betaal je ook energiebelasting, in 2026 € 0,111 met btw. Een licht negatieve marktprijs maakt stroom dus nog niet gratis.
  • Stroom terugleveren. Met een dynamisch contract krijg je voor teruggeleverde stroom de prijs van dat moment. Is die negatief, dan kost terugleveren geld. Milieu Centraal schrijft dat het dan beter kan zijn de panelen tijdelijk uit te zetten. Vanaf 1 januari 2027 mag de vergoeding bij een kleine aansluiting niet negatief zijn, gemiddeld over een maand. Zo staat het in de Energiewet.

Voor wie het past, en voor wie niet

Op momenten met veel groene stroom betaal je volgens Milieu Centraal meestal minder. Een paar situaties:

  • Een elektrische auto. Volgens Milieu Centraal is laden 's nachts of overdag dan voordeliger dan 's avonds. Daarvoor heb je ook een laadpaal nodig die op de prijs kan reageren. Zie een laadpaal thuis.
  • Een warmtepomp of boiler met voorraadvat. Een energiemanagementsysteem kan zo'n apparaat aanzetten als stroom goedkoop is. Volgens Milieu Centraal stuurt zo'n systeem in de praktijk vaak 1 apparaat aan. Er hangt ook een behoorlijk prijskaartje aan.
  • Een thuisbatterij. Je kunt dan laden bij een lage prijs en terugleveren bij een hoge. Volgens Milieu Centraal helpt een thuisbatterij op dit moment niet om geld te besparen.
  • Zonnepanelen. Volgens Milieu Centraal is een dynamisch contract met panelen meestal niet handig. Je levert vooral terug als de prijs laag of negatief is. Na het einde van salderen krijg je vanaf 2027 bij vast of variabel netto rond 1,25 cent per kWh. Bij dynamisch krijg je de prijs van het moment. Wat terugleveren kost, staat in terugleverkosten.

Wie de prijs vooraf wil weten, heeft bij dynamisch geen zekerheid. De tarieven in de toekomst zijn niet te voorspellen, schrijft de ACM.

Overstappen en opzeggen

Een variabel of dynamisch contract kun je altijd opzeggen zonder opzegvergoeding. Bij een vast contract betaal je alleen een vergoeding als je eerder stopt en de vergoeding in je contract staat. Dat geldt ook als je verhuist. De opzegtermijn is hooguit 1 maand.

Sinds 1 juni 2023 geldt een vaste rekenregel. Neem je resterende verbruik tot het einde van het contract. Vermenigvuldig dat met je huidige tarief min het nieuwe tarief bij dezelfde leverancier. Dat nieuwe tarief geldt voor een contract zo lang als je resterende looptijd. Het voorbeeld van de ACM: € 160 voor 800 kWh en € 150 voor 500 m3 gas. Is energie duurder geworden, dan betaal je geen opzegvergoeding. Kreeg je een welkomstpremie en stop je binnen 6 maanden, dan mag de leverancier die terugvragen. Meer over overstappen staat in overstappen van energieleverancier.

Welk contract het meest oplevert, hangt ook af van wat je huis verbruikt en opwekt. Dat verbruik, de besparing per stap en de opbrengst van zonnepanelen staan per adres in Capendo.

Vragen

Wat is een dynamisch energiecontract?

Een contract waarbij je voor stroom de marktprijs per uur of kwartier betaalt en voor gas de prijs per dag. Daar komt vaak een inkoopvergoeding van 1 tot 2 cent bij, plus energiebelasting en btw. Je kent de prijzen 1 dag vooraf.

Is een dynamisch energiecontract goedkoper?

Niet altijd. Het CBS-gemiddelde voor dynamisch was in 2025 € 0,139 per kWh met btw, voor vast en variabel € 0,152. Van januari tot en met september 2026 was het ongeveer € 0,151 tegen € 0,144. Wat je zelf betaalt, hangt af van wanneer je stroom gebruikt.

Wat zijn negatieve stroomprijzen?

Momenten waarop de marktprijs van stroom onder nul zakt, vooral midden op de dag. In 2025 gebeurde dat ongeveer 581 uur (eigen optelling op het overzicht van RVO). Energiebelasting betaal je dan nog wel, en terugleveren kost met een dynamisch contract op dat moment geld.

Kan ik een dynamisch contract opzeggen zonder boete?

Ja. Volgens de ACM betaal je bij een dynamisch of variabel contract geen opzegvergoeding. De opzegtermijn is hooguit 1 maand.

Past een dynamisch contract bij zonnepanelen?

Volgens Milieu Centraal meestal niet. Je levert vooral terug op momenten dat de prijs laag of zelfs negatief is. Dan levert terugleveren weinig op of kost het geld.

Bronnen

Per maatregel

Lees ook

Wat betekent dit voor je huis?

Per adres: wat je bespaart, welke subsidie past en wie het doet.

Check je offerteWat er op de offerte moet staan