Besparen
Hoe zet je de thermostaat? Graden, nachtverlaging en de warmtepomp
Milieu Centraal adviseert de thermostaat op 19 graden als je thuis bent. Met een cv-ketel gaat hij 's nachts en bij een paar uur weg naar 15 graden. Elke graad lager scheelt volgens Milieu Centraal ongeveer 10 procent van het gas voor verwarming. In een matig geïsoleerde hoekwoning levert niet hoger dan 19 graden € 170 per jaar op. 's Nachts 15 graden levert € 60 per jaar op. Met een warmtepomp werkt het anders. Milieu Centraal adviseert dan een bijna gelijke temperatuur, 's nachts hooguit 1 tot 2 graden lager.
Wat een graad lager oplevert
Milieu Centraal geeft een vuistregel: elke graad lager bespaart ongeveer 10 procent van het gas voor verwarming. Andersom kost elke graad hoger op jaarbasis ongeveer 10 procent meer.
Een rekenvoorbeeld, ons eigen rekenwerk: gebruik je 1.000 m³ gas voor verwarming, dan is een graad lager ongeveer 100 m³. Tegen € 1,37 per m³ is dat ongeveer € 137 per jaar. Hoeveel gas een huis gemiddeld gebruikt, staat in wat is een normaal energieverbruik.
De bedragen hieronder gelden volgens Milieu Centraal voor een matig geïsoleerde hoekwoning uit 1970 met een cv-ketel en 2 personen. De gasprijs is € 1,37 per m³, het gemiddelde dat Milieu Centraal verwacht voor 2026 tot 2040.
| Instelling (hoekwoning, cv-ketel) | Advies Milieu Centraal | Besparing per jaar |
|---|---|---|
| Thuis en wakker | Niet hoger dan 19 graden | € 170 |
| 's Nachts | 15 graden | € 60 |
| Overdag niemand thuis, 4 dagen per week | 15 graden | ongeveer € 120 |
| Slaapverdieping | Verwarming helemaal uit | ongeveer € 80 |
Volgens Milieu Centraal zet een derde van de huishoudens de thermostaat overdag al op 19 graden of lager.
Nachtverlaging met een cv-ketel
Met een cv-ketel en gewone radiatoren adviseert Milieu Centraal 15 graden voor de nacht. De reden: 's ochtends opstoken kost minder energie dan de hele nacht doorstoken. De hele nacht op temperatuur houden is met een ketel dus niet zuiniger.
Met een klokthermostaat gaat het vanzelf: volgens Milieu Centraal een uur voor het slapen lager, een kwartier voor het opstaan weer hoger. Met vloerverwarming is het advies 17 of 18 graden, anders duurt het opwarmen te lang.
Een modulerende thermostaat bespaart volgens Milieu Centraal ongeveer 3 procent op de stookkosten. Zo'n thermostaat kost vanaf ongeveer € 80, een modulerende klokthermostaat ongeveer € 150. Lang niet elke klokthermostaat moduleert.
Waarom het bij een warmtepomp anders is
Een warmtepomp werkt volgens Milieu Centraal het zuinigst als hij zo constant mogelijk draait. Zet je de thermostaat 's nachts veel lager, dan moet de warmtepomp 's ochtends hard werken. Opwarmen duurt langer en is minder efficiënt dan op temperatuur houden.
| Verwarming | Thuis | 's Nachts (Milieu Centraal) |
|---|---|---|
| Cv-ketel met gewone radiatoren | 19 graden | 15 graden, vanaf een uur voor het slapen |
| Hybride warmtepomp of warmtenet | 19 graden | 1 tot 2 graden lager |
| Volledig elektrische warmtepomp | 19 graden | niet verlagen |
Op de pagina over de warmtepomp verdeelt Milieu Centraal het naar het huis:
- Niet lager met vloerverwarming, een bodemwarmtepomp, of goede isolatie met ventilatie met warmteterugwinning.
- 1 graad lager bij redelijke isolatie.
- 2 graden lager bij matige isolatie.
Een zelflerende thermostaat voor een hr-ketel werkt volgens Milieu Centraal vaak niet met een warmtepomp. Met een hybride warmtepomp levert niet hoger dan 19 graden € 100 per jaar op. Dat geldt volgens Milieu Centraal voor een matig geïsoleerde hoekwoning. De verwarming uit in ruimtes waar je niet bent, levert € 50 per jaar op.
Of een huis klaar is voor verwarmen op lage temperatuur, staat in is je huis klaar voor lage temperatuur. De keuze tussen hybride en volledig staat in hybride of volledig elektrische warmtepomp.
Thermostaatkranen en ruimtes die je niet verwarmt
Een thermostaatknop sluit de radiator als de kamer de ingestelde temperatuur heeft. Milieu Centraal noemt een prijs van ongeveer € 30 per knop en een besparing van een paar procent. In een ruimte die je elke dag verwarmt, is de knop binnen 2 winters terugverdiend. Stand 3 is ongeveer 20 graden.
In de woonkamer met de thermostaat zijn volgens Milieu Centraal geen knoppen nodig. Milieu Centraal raadt aan de knop dicht te draaien in kamers waar je niet bent, ook in slaapkamers. De deuren in huis blijven volgens Milieu Centraal dicht. Een deurveer kost vanaf € 5, een deurdranger € 20 tot € 50.
Sinds 10 maart 2020 moet bij een nieuwe ketel of warmtepomp elke kamer apart te regelen zijn, schrijft Milieu Centraal. Voor 4 radiatoren kosten nieuwe knoppen ongeveer € 120, plus de monteur. Vervangt de monteur de knoppen tegelijk met de ketel of warmtepomp, dan scheelt dat tijd en voorrijkosten, schrijft Milieu Centraal.
Vocht: niet te ver laten afkoelen
Zuinig stoken heeft een grens. Het RIVM adviseert het huis goed en gelijkmatig te verwarmen. 's Nachts mag het volgens het RIVM in ieder geval niet onder 15 graden komen. Het RIVM noemt condens op niet-geïsoleerde buitenmuren en ramen met enkel glas als een oorzaak van vocht.
In bijna 1 op de 5 woningen hebben bewoners last van vocht of schimmel, schrijft Milieu Centraal. Een goede luchtvochtigheid is volgens Milieu Centraal 40 tot 60 procent. Het RIVM noemt 30 tot 70 procent.
Ventileren blijft volgens Milieu Centraal nodig, dag en nacht, het hele jaar door, ook in de winter. Tijdens het luchten kan de thermostaat laag, zodat de verwarming niet onnodig aanslaat. Heeft het vocht een bouwkundige oorzaak, zoals een lekkage, dan moet die volgens het RIVM eerst weg. Meer over ventileren in een geïsoleerd huis staat in ventilatie na het isoleren.
Langer weg of op vakantie
Met een cv-ketel adviseert Milieu Centraal 10 graden als je een paar dagen of langer weg bent. De radiatorknoppen in alle ruimtes gaan dan open en de binnendeuren ook, zodat de temperatuur overal gelijk blijft. De comfortstand voor warm water van een combiketel kan uit.
Met een warmtepomp noemt Milieu Centraal 15 graden bij een langere afwezigheid, met de radiatorknoppen open.
De thermostaat is een begin. Wat isoleren of een warmtepomp daarna nog oplevert, met de subsidie die past, staat per adres in Capendo. Meer over de warmtepomp: hybride warmtepomp, volledige warmtepomp en de ISDE voor een warmtepomp. Gewoonten zonder investering staan in energie besparen zonder te investeren, de ketel zelf in je cv-ketel zuiniger afstellen.
Vragen
Op hoeveel graden zet je de thermostaat 's nachts?
Met een cv-ketel en gewone radiatoren adviseert Milieu Centraal 15 graden, vanaf een uur voor het slapen. In een matig geïsoleerde hoekwoning scheelt dat ongeveer € 60 per jaar. Met vloerverwarming is het advies 17 of 18 graden. Met een warmtepomp gaat de thermostaat 's nachts niet of hooguit 1 tot 2 graden omlaag.
Is de verwarming 's nachts aan laten staan zuiniger?
Met een cv-ketel niet. Volgens Milieu Centraal kost 's ochtends opstoken minder energie dan de hele nacht doorstoken. Het advies is dan 15 graden voor de nacht. Met een warmtepomp adviseert Milieu Centraal de temperatuur ongeveer gelijk te houden, omdat opwarmen langer duurt en minder efficiënt is. Tegen vocht adviseert het RIVM het huis 's nachts niet onder 15 graden te laten komen.
Wat bespaart een graad lager op de thermostaat?
Milieu Centraal noemt als vuistregel ongeveer 10 procent van het gas voor verwarming per graad. Bij 1.000 m³ gas voor verwarming is dat ongeveer 100 m³. Tegen € 1,37 per m³ is dat ongeveer € 137 per jaar. Niet hoger dan 19 graden als je thuis bent, levert in een matig geïsoleerde hoekwoning € 170 per jaar op.
Moet je een warmtepomp 's nachts lager zetten?
Meestal niet of weinig. Milieu Centraal adviseert niet lager met vloerverwarming, een bodemwarmtepomp of goede isolatie met warmteterugwinning. Bij redelijke isolatie 1 graad lager, bij matige isolatie 2 graden. Veel lager betekent dat de warmtepomp 's ochtends hard moet werken.
Hoe laag mag de temperatuur in huis om schimmel te voorkomen?
Het RIVM adviseert het huis goed en gelijkmatig te verwarmen. 's Nachts mag het volgens het RIVM in ieder geval niet onder 15 graden komen. Milieu Centraal adviseert dag en nacht te ventileren en noemt een luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent goed.
Bronnen
- Milieu Centraal, Bespaartips verwarming, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Zuinige verwarming, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Slim verwarmen met een warmtepomp, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Klokthermostaat en radiatorkranen, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Slimme thermostaat, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Energiecrisis: wat kun je doen?, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Cv-ketel onderhoud en instelling, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Bespaartest: bekijk alle tips, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Woning ventileren, gelezen op 25 oktober 2026
- Milieu Centraal, Natuurlijke ventilatie, gelezen op 25 oktober 2026
- RIVM, Schimmel- en vochtproblemen in woningen (folder, april 2015), gelezen op 25 oktober 2026
Per maatregel
Lees ook
- Warm water zonder gas: warmtepompboiler, zonneboiler of elektrische boiler
- Ventilatie na het isoleren: vocht, WTW en de ISDE van € 400
- Is je huis klaar voor lage temperatuur? De test voor een warmtepomp
- Een laadpaal thuis: kosten, aansluiting en laden met zonnestroom
- Infraroodpanelen: zinvol of duur? Verbruik en wanneer ze passen
Wat betekent dit voor je huis?
Voor je eigen adres zie je wat je bespaart, met de subsidie en de vakbedrijven erbij.